کمال یا زوال، فصاحت تا معلولیت

بررسی آلبوم تاریکی از هادی پاکزاد

رسانه نوا – نوشتن در مورد هنرمندی همچون هادی پاکزاد که ترانه‌هایش درگیر مضامین سطحی نیست کمی سخت است. با وجود اینکه در انعکاس افکار خود در ترانه‌ها بسیار موفق بود، «تاریکی» نقطه کوری در آثار او به شمار می‌رود. زبان، ابزار تبادل فکر و در واقع رمز عبور قفل ذهن انسان‌ و اصلی‌ترین ویژگی

  • نام آلبوم: تاریکی
  • آهنگساز: هادی پاکزاد
  • تنظیم کننده: مسعود فیاض زاده
  • میکس و مستر: محمدجواد سام نژاد
  • سال انتشار: 1394
  • ترانه سرا: هادی پاکزاد
  • ناشر: نشر موسیقی کوک
8.8
مجموع رای نوا

کمال یا زوال، فصاحت تا معلولیت

بررسی آلبوم تاریکی از هادی پاکزاد

رسانه نوا – نوشتن در مورد هنرمندی همچون هادی پاکزاد که ترانه‌هایش درگیر مضامین سطحی نیست کمی سخت است. با وجود اینکه در انعکاس افکار خود در ترانه‌ها بسیار موفق بود، «تاریکی» نقطه کوری در آثار او به شمار می‌رود.

زبان، ابزار تبادل فکر و در واقع رمز عبور قفل ذهن انسان‌ و اصلی‌ترین ویژگی و معیار هویت و باور است. کلام موجب نزدیکی افراد یک جامعه و شکل گیری اجتماعات و ایجاد ارتباطات یک پارچه است. مردم با بهره گیری کلام، افکار خود را به زبان آورده و ارتباطات عمیق پدید می‌آورند. شخصیت و هویت افراد بر اساس نحوه بیان و کلام آن‌ها شکل می گیرد. این مسئله در موسیقی نیز وجود دارد.

رواج گسترده موسیقی در سال های اخیر، انتقاداتی پیرامون کیفیت آثار هنری ارایه شده در این حوزه بر انگیخته است. برخی از این انتقادها متوجه نوع ترانه‌هایی است که در موسیقی پاپ به مخاطب ارایه می شود.

نحوه بیان افکار، به وسیله ترانه، بنیان اصلی در موسیقی با کلام است. توصیف و تعریف شعر هر چه باشد میزان قوه تخیل را در مغز شاعر به نمایش می‌گذارد. این که تخیلات و توهمات عوامل درک انسانی، در ترانه و شعر سهم ویژه‌ای دارند، مورد تردید نیست، ولی این که آیا این امور همه ماهیت ترانه است یا نه؟ مورد بحث و تأمل است.

ترانه از مظاهر موسیقی به شمار می‌رود و ابزار اجرای آن با موسیقی متفاوت است. چنان‌چه در موسیقی نتیجه کار، اصوات و ابزار اجرا، سازها هستند اما در ترانه نتیجه حاصل، کلمات و ابزار اجرایی، حنجره است.

ترانه در کنار موسیقی به عنوان انتزاعی ترین فرم‌های هنری، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هر ترانه هنگام نوشتن متعلق به زمان خاص خود است و امروز به زبان بیان دغدغه‌های افراد تبدیل شده است.

امروزه نقش ترانه در موسیقی مدرن بسیار پر رنگ شده است. ترانه اگر با آگاهی و توسط آهنگ‌ساز مسلط انتخاب و نوشته شود، تکمیل کننده پیام موسیقی است. در واقع موسیقی بدون کلام حاوی پیغام خاصی نیست، بنابراین هرکسی برداشت شخصی خود را خواهد داشت اما با اضافه شدن ترانه، سمت و سوی خاصی پیدا می کند.

مهدی اخوان ثالث می‌گوید: یک «شاعر» در جامعه اگر نگوییم از حساس ترین اعضا و عناصر است، لااقل یکی از حساس ترین نقاط و شاخه‌های پیکره و درخت آدمیت است، درختی در جنگل انسانی و جامعه ی بشری  که هر نسیم آرام و باد تندی که می وزد، هر بارش و تابش و ضربت و ریزش بر او شاید بیش از دیگران تاثیر داشته باشد.

یکی از عناصر ترانه در موسیقی، زبان و تفکر پشت آن است. آنچه حافظ را برای ما از مرز زمان بیرون می آورد تفکر اوست وگرنه نمادهای عصر ما با نمادهای زمان او تفاوت بسیاری دارد. ترانه بازگوی فراز و نشیب‌ و باورهای انسانی از گذشته تا کنون است.

هادی پاکزاد هنرمندی بود که بیش از آن‌که بر جنبه‌های موسیقایی اثار خود تمرکز داشته باشد، بر کلام خود تکیه می‌کرد. او بارها در گپ و گفت‌های مختلف از کلام محور بودن آثار خود سخن گفته بود. ترانه و شعر همواره اولویت اصلی او در موسیقی بود و این مهم‌ترین تمایز آثار او با سایر آثار موسیقی راک در ایران به شمار می‌رفت.

استفاده از اشعار کلاسیک به جای ترانه نویسی بزرگ‌ترین مشکل موسیقی راک در ایران به شمار می‌رود. جایی که آهنگسازان و تولید کنندگان این حوزه تقریبا خود را در بن‌بست اندیشه می‌بینند. این روند هرچند در سال‌های اخیر با حضور گروه‌هایی همچون کامنت تا حدودی تغییر کرده و موجب شده تا برخی از این هنرمندان به سمت ترانه‌سرایی سوق پیدا کنند. به طور مشخص تعداد اندکی از گروه ها و ترانه سرایان در ایران موفق شده اند تا خصوصیات ویژه موسیقی راک را در ترانه‌های خود منعکس کنند. از همین روی در اکثر آثار راک باکلام ایرانی، مهم‌ترین ویژگی آن یعنی عنصر ارتباطی کلام نادیده گرفته شده است. شاید بیشترین عامل موفقیت هادی پاکزاد، ترانه‌های نوین او باشد که حاصل خلاقیت و تلاش او طی سال‌های متمادی است.

با این وجود «تاریکی» تقریبا نامنظم‌ترین آلبوم هادی پاکزاد که تا به حال از او منتشر شده، به شمار می‌رود؛ هرچند یک کالکشن از آثاری است که او از گذشته تا به حال منتشر کرده است. او با کنار گذاشتن دو آلبوم «سرزمین وحشت» و «زندگی زیرزمین»، مجموعه‌ای از بهترین اثار خود را در یک آلبوم گنجانده است. البته شاید همیشه بهترین‌ها کنار یکدیگر، برترین‌ها نباشد. ترانه‌های او تصاویر و تشبیهات نو آورانه‌ای را در خود جای داده که ذهن هر شنونده‌ خلاقی را بر می انگیزد؛ اما روند قطعات در آلبوم تاریکی کمی کسل کننده به نظر می‌رسد.

سوژه هایی که این خواننده طی مدت زمان هر آهنگ به وسیله کلام خود بیان می‌کند؛ متفاوت است. شیوه‌ای که موجب می‌شود هر شنونده ای تصویر ویژه‌ای نسبت به متن ترانه در ذهنش ترسیم کند.

هریک از این آثار در جای خود و در آلبوم خودشان، روایتگر یک داستان بوده‌اند اما اکنون بیشتر شبیه به تکه‌های گم شده پازل هستند. اکثر آثار هادی پاکزاد از منظر ترانه، یک سیر داستانی و مفهومی را دنبال می‌کرد، که این آلبوم از آن قاعده مستثنی شده است.

در متن ترانه‌ها اگر لایه‌ پنهان معنایی و عنصر زیبایی‌شناسی وجود داشته باشد، پشت مفاهیم و زبان ساده قرار می‌گیرد که با تکرار آن قابل دریافت می‌شود؛ ولی با یک بار شنیدن معانی باید روابط، جذابیت‌های موسیقایی و نیز تخیل کلام منتقل شود. پس یک ترانه خوب، ارتباط سالم و موثری با مخاطب برقرار می‌کند. اندیشه، عاطفه، تخیل و سایر عناصر، در حد متعادل و متناسب در ترانه‌های این خواننده وجود دارد.

ترانه‌های هادی پاکزاد، با توجه علاقه وافرش به فلسفه، به سمت این موضوع گرایش دارد. حتی ترانه‌های عاشقانه او، به شیوه خاصی بیان شده و خبری از «دوست دارم» های رایج موسیقی نیست. اما آن جا که لازم بوده، بیان عواطف و احساسات به نحوی بسیار ملموس و تاثیر گذار انجام شده است.

از همان نخستین قطعه آلبوم (اُ منفی) با غافلگیری ذهن مخاطب در مفهوم و توصیف خیلی خاص از یک عشق مرموز روبرو هستیم. شروع بسیار جذاب و وهم انگیز آهنگ، شنونده را به توجه بیشتر ترغیب می‌کند. استفاده از واژگان متفاوت، تازه و به نوعی کمتر شنیده شده نیز، به دقت در این اثر گنجانده شده است. این فرم و مدل تقریبا در کل آلبوم رعایت شده است. از همه مهم‌تر توجه به موضوعاتی که کمتر به آن‌ها پرداخته شده یا اصلا توجهی به آن‌ها نشده، به شکل ویژه‌ای آثار این هنرمند را نسبت به دیگران، تمیز داده است.

امروز هرچند «هادی پاکزاد» میان مخاطبان خود نیست، اما کلام او همچنان پابرجاست و زبان او وسیله تبادل افکار میان او و مخاطبانش است.

آریا کرنافی

۱۲ دیدگاه

سپندار

خيلي فوق العاده بود مرسي البته در مورد كار هاش كم تر توضيح دادين و بيشتر به بيس مطلب توجه كرده بودين ولي در كل بسيار شيوا بود

احسان

سلام
فقط یک جمله در وصف آثار هادی عزیز میشه گفت : اینه که هرکسی با درک خودش از فلسفه و موضوعات درگیر با اون در ذهنش به یک نوع رستگاری در آهنگاش میرسه .. اینطور نیست که کسی بیاد و هادی رو نقد کنه ولی حداقل 100 بار یه آهنگشو گوش نداده باش چون آهنگهای هادی عزیز بعد از 100 بار گوش دادن هم بازم میتونه نکته تازه ای رو به شنونده القاء کنه پس یه لطفی از دوستان منتقد این سایت و دوستان عزیز دارم .. خواهش می کنم نقدتون رو بزارین برای بقیه چون از نظر ما طرفداران و عاشقان هادی پاکزاد این نقدها توهین به شخصیت هادی خدابیامرز چون نحوه دفاع کردن این دوست گرامیمون طوریکه آدم فکر می کنه هادی عزیز یه خواننده سطحی و ساختارشکن بوده در صورتیکه هادی خدابیامرز یکی از بهترین اساتید فلسفه در موسیقی این کشور بود .. و مطمئناً به چیزهایی رسید در این دنیا که واسش قفسی شد که همه ما رو یاد آهنگ miss my self می اندازه پس منتقد گرامی و عزیز دوست دارم یه بار بشینی و آهنگ natures guilt آقای پاکزاد و گوش کنی و بهمون بگی چی ازش درک می کنی من متاسفم واسه منتقدین عزیزمون که فکر می کنن هادی پاکزاد شبیه بقیه کسایی هست که راک می خونن !! ما بجه های مشهد و خیابون پاستور هیچ موقع اسطورمونو فراموش نمی کنی اون شبیه همون مترسک آهنگ miss my self ما هستش که بازم از خدا می خواد که دوباره بهش زندگی و سیب ، و حضرت حوا رو بهش بده ، پس لطفاً فقط گوش بدین و دلیل خوندن آهنگ نمسبت به ذهن خودتون حلاجی کنین .. بازم عذر می خوام که متنم طولانی شد …

بهرام آزادبخت

بسیار جالب بود. ممنون از مطلب
به نظرم تاریکی چیزی از خوبی های هادی پاکزاد کم نکرده

سارا

به هیچ کدوم از این عبارات کاری ندارم در واقع از همون ابتدا معلوم بود مشتی خزعبلات بیش نیست فقط یه سوال داشتم ازت از کی تا حالا و دقیقا از کی کرنافی اینقدر تغییر کردی که به خودت اجازه دادی هادی پاکزادو نقد کنی !! به جایگاه خودت نگاه کن آریا کرنافی !! دوباره نگاه کن !!!!

    حمید فرزانه

    خیلی عجیبه برام! این متن که سراسر تعریف از هادی پاکزاده! شما متنو نخوندی یا چی؟

zohre

نوشته اید که “«تاریکی» نقطه کوری در آثار او به شمار می‌رود.” و “«تاریکی» تقریبا نامنظم‌ترین آلبوم هادی پاکزاد که تا به حال از او منتشر شده” و “اما اکنون بیشتر شبیه به تکه‌های گم شده پازل هستند”
همونطور که خودتون میدونین و اذعان داشتین تاریکی سلکشنی از چند آهنگه که در گذشته و زمانهای متفاوت پخش شده، بنابراین از اساس اشتباهه که شما بیای این آلبوم رو تحت عنوان یک “اثر” مورد بررسی قرار بدی!! این آلبوم به هیچ عنوان یک اثر مجزا و مستقل محسوب نمیشه اصلا، که حالا شما بیای بهش نقد هم وارد کنی
اگه بخوایم آثار هادی پاکزاد رو نام ببریم در بهترین حالت ما از این آلبوم توی پرانتز به عنوان سلکشنی که می توانست “مجوز” هم بگیرد یاد می کنیم!
خیلی عجیبه که شما با توجه به آگاهی از این مسیله باز هم اقدام به نوشتن در این خصوص کردین، در واقع خودتون تو همین مطلب جواب نقد خودتونم دائین! بله ترک های این آلبوم انسجام مفهومی و سبکی نداره، قرار هم نیست داشته باشه چون برای هدف و منظوری جز این ریلیز شده که بشه به عنوان یک اثر جدید مورد بررسی قرار بگیره!
بنابراین هر آنچه تحت مضمون “تاریکی» تقریبا نامنظم‌ترین آلبوم هادی پاکزاد ” گفته شه از اساس اشتباهه!
تاریکی آلبوم جدید و مستقلی از هادی نیست که اصلا بشه همچین جمله و جملاتی راجع بهش گفت، حال درست بودن یا نبودنش به کنار!
مثل این میمونه که ما چند داستان منتخب یک نویسنده را تحت یک مجموعه چاپ کنیم و بعد بیایم اونو در قالب مجموعه را نقد کنیم! خب این نه منطقیه، نه حرفه ای، نه منصفانه و نه قابل درک!

    مهراد

    سایت خوش طراحی و محتوایی دارید اما در مورد این مطلب اشتباه بزرگیست که البوم تاریکی رو به تنهایی و بدون بررسی
    آلبوم های قبلی بررسی کرد و این مطلب هیچ چیز اضافه ای در نقد هادی نداره، صرفا به مانند چرک نویس هایی در مورد اهمیت شعر در راک فارسی بود.

      رضا ساداتی

      شما مثل اینکه اصلا متوجه مطلب نیستی

    la petite princesse

    موافقم

    la petite princesse

    موافقم

آرمان کیان فر

درود، از قرار گرفتن این مطلب در این سایت، متوجه شدم با سایتی خوش سلیقه برخورد کردم، آفرین …
اما شما یک نکته رو فراموش کردید، گلچین بودن تاریکی و وزارت ارشاد!
به علاوه کسی که بتونه این موسیقی ها رو درک کنه، به یقین به دنبال بقیه اثار خواهد رفت و پازل رو کامل میکنه!
سپاس از سلیقه تون و مقاله 🙂

امتیاز دهی
صدای هنرمند
9.5
تنظیم قطعات
9.5
ملودی و آهنگسازی
9.5
میکس و مستر
9.5
ترانه ها
9.5

ورود به وب سایت